شروع تغذیه با شیر مادر طی یک ساعت اول تولد را اولین و حیاتی ترین گام برای کاهش مرگ شیرخواران و کودکان است. کمک به شروع موفق تغذیه انحصاری با شیر مادر، آرامش مادر و نوزاد، تنظیم ضربان قلب و تنفس شیرخوار، گرم نگه داشتن نوزاد، تحکیم پیوند عاطفی بین مادر و نوزاد، تسریع روند رشد جسمی، ارتقاء تکامل و شکوفایی استعداد های بالقوه کودک را نیز از مزایای تماس پوستی مادر و نوزاد بلافاصله بعد از زایمان است
یکی از مزایای شیرمادر این است که ترکیب شیر مادر در طول هر وعده تغییر می کند. آغوز (کلستروم یا ماک) یا شیر روزهای اول، غلیظ و زردرنگ و بسیار مغذی است و دارای مواد ایمنی بخش برای حفاظت شیرخوار در برابر بیماری ها است.
برای رفع تشنگی شیرخوار، شیرمادر در ابتدا رقیق است و در انتهای وعده غلیظ و چرب است تا انرژی لازم برای رشد کودک را تامین کند. به همین دلیل باید اجازه داد شیرخوار به شیرخوردن ادامه دهد تا قسمت آخر شیر را هم دریافت نماید.
تغییر ترکیبات شیر مادر، متناسب با رشد و بزرگتر شدن شیرخوار را نکته ای قابل توجه است که مادران نباید فاصله های زمانی کوتاه در شیر خوردن -به علت سهل الهضم بودن آن می باشد- را به علت ناکافی بودن شیر مادر و یا رقیق و نامناسب بودن کیفیت آن بدانند. چرا که قسمت هایی از چربی شیر مادر، حتی قبل از ورود به دستگاه گوارش هضم شده و به صورت چربی آزاد در می آید و می تواند به سرعت جذب شود و انرژی آن بلافاصله مورد استفاده قرار گیرد.
رایج ترین و بدترین راه آرام کردن شیرخوار، دادن پستانک (گول زنک) است که بیشترین مشکل شیردهی عدم آگاهی مادران از روش های صحیح شیردهی و نحوه بغل گرفتن نوزاد است.
مادران نباید خودسرانه در مورد شیردهی به غیر از شیرمادر تصمیم بگیرند؛ بلکه باید در صورت وجود مشکل، در اولین فرصت به مراکز بهداشتی مراجعه کرده و از نظر شیردهی مورد ارزیابی قرار گیرند
گرد آورنده مریم صادقی، کارشناس ارشد مامایی، مسئول سلامت خانواده و جوانی جمعیت شبکه بهداشت و درمان فیروزه
