کم کاری تیروئید در نتیجه سطوح پایین تر از حد طبیعی هورمون تیروئید در جریان خون ایجاد می شود و غالباً بین 43 تا 53 سالگی بروز می کند، در زنان 5 برابر شایع تر از مردان است و با افزایش سن، شیوع آن زیاد می شود. کم کاری شدید غده تیروئید باعث کاهش دمای بدن و سرعت ضربان قلب می شود.
باید ها و نبایدهای رژیم غذایی در افراد مبتلا به کم کاری تیروئید
1. برخلاف مبتلایان به پرکاری تیروئید، این بیماران باید از مصرف زیاد مواد غذایی گواتروژن پرهیز کنند و سبزیجات را به صورت پخته مصرف نمایند. مواد غذایی گواتروژن شامل انواع کلم، شلغم، روغن گلزا (کانولا) ، بادام زمینی، ارزن و سویا است.
2. سویا مانع جذب کافی داروهای تیروئید می شود بنابراین باید در مصرف آن احتیاط گردد.
3. توجه داشته باشید که از نمک در پایان پخت غذا استفاده کنید، زیرا در غیر این صورت ید موجود در نمک هنگام برداشتن درب ظرف غذا، همراه با بخار خارج می شود. در این صورت شما میزان ید کمتری از آن چه که انتظار می رود دریافت خواهید کرد. در ضمن نمک یددار را نباید در شیشه های شفاف و در معرض نور نگهداری کرد.
5. توجه کنید که زیاده روی در مصرف ید باعث کم کاری تیروئید خواهد شد.
6. تنظیم کالری دریافتی برای جلوگیری از افزایش وزن ضروری است، برای این منظور مشاوره با کارشناس تغذیه، همراه با استفاده از درمان دارویی توصیه می شود.
7. اطمینان نسبت به تأمین مقادیرکافی ویتامین های E ،A ، C و ویتامین های گروه Bبه ویژهB6 B3 و B2 که برای تولید هورمون تیروئید ضروری هستند لازم است، لذا مصرف منظم مواد غذایی زیر در برنامه ی غذایی روزانه توصیه می شود:
*نوشیدن آب به مقدارکافی (حداقل 7لیوان)
*پرهیز از مصرف قند های ساده مانند قند و شکر، شیرینی جات و...
*پرهیز از مصرف زیاد نوشیدنی های کافئین دار، میانه روی در مصرف فرآورده های شیری و گندم
*استفاده از منابع غنی از آهن مانند جگر، گوشت قرمز و غلات غنی شده با آهن، به ویژه در افرادی که دارای کم خونی ناشی از فقر آهن نیز می باشند
*استفاده از منابع غنی B12 مانند جگر گاو، جگر مرغ، گوشت گاو، ماهی قزل آلا به ویژه در افرادی که دارای کم خونی ناشی از کمبود این ویتامین هستند. (عدم توجه به کم خونی با هر منشأیی که باشد، در تشدید ضعف و خستگی و بسیاری از علایم دیگر مؤثر خواهد بود)
در بیماران مبتلا به هیپوتیروئیدیسم میزان متابولیسم پایه پایین می آید لذا این بیماران لازم است در کنار دریافت داروی لووتیروکسین، حتما یک رژیم غذایی بر مبنای انرژی مورد نیاز خود دریافت نمایند، تا از افزایش وزن آنها پیشگیری شود. این بیماران همچنین بایستی روزانه فعالیت بدنی کافی داشته باشند که این امر نیز در پیشگیری از اضافه وزن آنها نقش مؤثری خواهد داشت.
بیماران مبتلا به هیپوتیروئیدیسم لازم است از مصرف خام مواد غذایی دارای ترکیبات گواترزا (Goitrogens) از قبیل انواع کلم ها، شلغم، لوبیای سویا و بادام زمینی پرهیز نمایند. از آنجا که حرارت سبب غیر فعال شدن ترکیبات گواترزا می شود،در صورت مصرف مواد غذایی حاوی ترکیبات گواترزا بایستی به صورت پخته مصرف شوند.
این بیماران همچنین باید از نمک یددار در رژیم غذایی خود استفاده نمایند تا اختلالی در سنتز حداقل هورمون های تیروئیدی که غده تیروئید کم کار آنها می تواند سنتز نماید ایجاد نشود، همچنین هورمون های تیروئیدی سبب افزایش حرکات روده می شوند لذا کمبود این هورمون ها در بیماران مبتلا به هیپوتیروئیدیسم، ممکن است سبب ایجاد یبوست شود، بنابراین لازم است میزان فیبر رژیم غذایی در این بیماران افزایش یابد. با توجه به اینکه میزان فیبر رژیم غذایی افزایش می یابد بنابراین بیماران مبتلا به هیپوتیروئیدیسم بایستی مایعات کافی دریافت نمایند تا فیبرهای مصرفی با جذب آب کافی به خود بتوانند از بروز یبوست جلوگیری نمایند.
"سیما اخروی" کارشناس مسئول تغذیه شبکه بهداشت و درمان شهرستان فیروزه