روز جهانی شیر توسط سازمان خواربار و کشاورزی (فائو) وابسته به سازمان ملل پیشنهاد شد و از سال 2001 هر سال در اول ژوئن جشن گرفته میشود تا در آن به اهمیت شیر بعنوان یک غذا در سطح جهان تاکید شود.
گروه شیر و لبنیات در طبقه سوم هرم غذایی قرار دارد و این نشان دهنده اهمیت مصرف این گروه غذایی در کنار وعده های روزانه میباشد.
این گروه منبع اصلی تامین کننده کلسیم در بدن هستند که برای سلامت استخوان ها و دندان ها و انقباض عضلات لازم است.
مواد غذایی این گروه شامل شیر، ماست، پنیر، کشک و دوغ است که از این بین شیر و ماست و پنیر از اولویت و ارزش غذایی بالاتری برخوردار هستند و یک قوطی کبریت پنیر از لحاظ میزان پروتئین با 30 گرم گوشت برابری میکند.
میزان مجاز مصرف روزانه شیر و لبنیات روزانه 3 واحد میباشد که هر واحد آن برابر با یک لیوان شیر یا ماست یا 2 لیوان دوغ یا 5 ق غ کشک میباشد.
شیر منبع بسیار خوبی از مایعات، ویتامین دی ویتامین آ، پروتئین، کلسیم، ویتامین های گروه ب به خصوص ب12 میباشد و مصرف روزانه 1 تا 2 لیوان شیر برای تمام افراد در تمام گروه های سنی لازم است.
ماست نیز علاوه بر دارا بودن فواید شیر منبع خوبی از پروبیوتیک میباشد که به هضم غذا و بهبود مشکلات گوارشی کمک میکند. بهتر است در مصرف دوغ و کشک زیاده روی نشود یا از انواع خانگی و کم نمک استفاده شود چراکه نمک زیاد موجود در این دو ماده غذایی منجر به دفع کلسیم از بدن و افزایش ریسک ابتلا به پوکی استخوان خواهد شد.
هر لیوان شیر یا ماست حاوی 300 میلی گرم کلسیم است که با بازده 30 درصد در بدن جذب میشود و هیچ ماده غذایی دیگری از لحاظ میزان کلسیم در مقادیر یکسان با شیر برابری نمیکند.
مصرف یک لیوان شیر قبل از خواب به بهبود خواب کمک کرده و از افت قند خون در بیماران دیابتی پیشگیری میکند. لازم به ذکر است جذب کلسیم از شیر پرچرب پایین تر است لذا مصرف لبنیات کم چرب توصیه میگردد. و همچنین توصیه میگردد کودکان را از سنین کودکی به مصرف لبنیات عادت داده و نوشیدن شیر را جایگزین نوشیدنی های صنعتی و پر شکر کنید.
"سیما اخروی" مسئول واحد بهبود تغذیه شبکه بهداشت و درمان فیروزه